Waarom leren we kinderen nog schrijven...?

01/07/2016

Waarom leren we kinderen nog schrijven?

Hoe lang is het geleden dat je een brief hebt geschreven? Waarschijnlijk schrijf je nog af en toe een boodschappenbriefje of een ansichtkaart. Als we nog zo weinig schrijven is het logisch dat de vraag ontstaat waarom we kinderen nog leren schrijven. 

Schrijven versus typen: wat zegt de neurowetenschap?

Computers en tablets zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij en het onderwijs. Daarmee rijst de vraag of het nog wel nodig is om kinderen letters te leren schrijven - we hebben immers toetsenborden tot onze beschikking? Onderzoek laat zien dat schrijven en typen een verschillend effect hebben op diverse cognitieve functies. Dit beinvloedt niet alleen de schrijf-, maar ook de leesvaardigheid.

Als je weinig schrijft, wordt je handschrift slechter en schrijf je waarschijnlijk langzamer – dat zal niemand verbazen. Maar word je fijne motoriek in het algemeen ook slechter als je meer typt dan schrijft? Benieuwd naar de uitkomsten, lees dan het volgende onderzoek.

Over kleine motoriek, schrijven en schrijfproblemen...

Uit wetenschappelijk onderzoek* blijkt dat pas vanaf 7 jaar alle kinderen neurologisch toe zijn aan technisch-methodisch schrijfonderwijs. De meeste scholen in Nederland beginnen echter al in begin groep 3 (op 6-jarige leeftijd) klassikaal met technisch-methodisch schrijfonderwijs en soms nog eerder.  Veel kinderen, met name jongens, zijn hier nog niet aan toe, waardoor veel kinderen tekenend leren schrijven leren in plaats van geautomatiseerd schrijven. Daarnaast ontstaan ook andere problemen, bijvoorbeeld onleesbaar handschrift, verkrampt schrijven, in laag tempo schrijven, een verkeerde potloodvoering en zeker niet onbelangrijk: motivatieproblemen!

* Een aantal onderzoeken en artikelen zijn te vinden op onze site MRTinbeweging.net/artikelen (onderaan).

Schrijfproblemen
Recente studies in Nederland laten zien dat 30% van de jongens en 10% van de meisjes ernstige schrijfproblemen heeft. De studies brengen een aantal kenmerken van schrijfproblemen aan het licht:

  • schrijfproblemen zijn chronisch van aard
  • ze verdwijnen niet zonder een goede behandeling
  • het voorkomen van problemen heeft meer effect dan correctief werken
  • schrijfproblemen zijn hardnekkig en vragen een vaak langdurige remediëring
  • hét schrijfprobleem of dé oplossing bestaat niet

Schrijfonderwijs op maat
Wij zijn voor schrijfonderwijs op maat. Dit betekent rekening houden met individuele verschillen tussen kinderen; niet alleen qua motorische ontwikkeling, maar ook wat betreft de cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling. 

Schrijfonderwijs in groep 3: hoe anders?
Met behulp van het LVS kleine motoriek en schrijven is halverwege groep 2 en eind groep 2 al vastgesteld bij welke kinderen:

  1. de schrijfvoorwaarden al aanwezig zijn
  2. de schrijfvoorwaarden bijna aanwezig zijn + grote motivatie tot schrijven
  3. de schrijfvoorwaarden duidelijk niet aanwezig zijn + weinig motivatie

Opties om meer maatwerk te leveren: van meest ideaal naar minder ideaal

  • Individueel zelfstandig schijfonderwijs: alle kinderen werken op eigen niveau
  • Schrijfonderwijs in 3 niveaugroepen
  • Klassikaal schrijfonderwijs, maar differentiëren naar de 3 niveaus (bijv minder eisen stellen, andere liniatuur)
  • Klassikaal schrijfonderwijs, maar starten na de kerstvakantie in groep 3

Klik hier voor meer maatwerk opties en informatie over schrijfproblemen

Meer weten over dit onderwerp?

Wil je hier meer over weten, kom dan naar de studiedag 'Bewegingsonderwijs aan kleuters' en volg de workshop over het 'volgen en ontwikkelen van de kleinmotorische ontwikkeling' of volg de cursus 'Schrijven zonder pen 1' of 'Schrijven zonder pen 2'.

Bezig met visie op schrijfonderwijs binnen jouw school? Ook op locatie kunnen we een workshop of cursus verzorgen. E: info@allesinbeweging.net

Over de cursus schrijven zonder pen 1

Het signaleren en diagnosticeren van  kleinmotorische/schrijfproblemen van het kind staat centraal. Aan de hand van de Onderwijsgeschikte SchrijfMotorische Test (OSMT en ‘move2write’) observeer je het kind en stel je een handelingsplan op. In dit handelingsplan wordt de link gelegd tussen het schrijven en de motorische ontwikkeling die hiervoor nodig is. Je begeleidt het kind binnen de school en hebt contact met de ouders over de mogelijkheden buiten school.  Binnen het handelingsplan wordt rekening gehouden met de schrijfmethode die op school gehanteerd wordt. Als cursist ontwikkel je een eigen visie op schrijven en leer je werken met verschillende mogelijkheden voor extra zorg  op het gebied van de kleine motoriek. Binnen de cursus worden vele interventiemogelijkheden toegelicht.

De cursus Schrijven zonder pen bestaat uit 6 bijeenkomsten van 3 uur (totaal 18 uur).

Over de cursus schrijven zonder pen 2 en het verschil met 1 

Onderwerpen die tijdens Schrijven zonder pen 2 naar voren komen:

  • verdieping op SZP 1
  • het opzetten van 'handengym'
  • verbetering van het schrijfonderwijs op school
  • kinderen met schrijfproblemen remediëren d.m.v. groeps-MRT
  • literatuuronderzoek
  • eigen onderzoek

Andere onderwerpen die aan bod kunnen komen: 

  • didactiek van het schrijven
  • schrijfmaterialen
  • schrijfmethodes
  • blokschrift of verbonden schrift
  • de eigen schrijfmethode op maat maken
  • adaptief schrijfonderwijs
  • linkshandig schrijven
  • hoogbegaafdheid en schrijven
  • schrijfproblemen analyseren en remediëren

Een praktische cursus waarvan de inhouden direct toepasbaar zijn in de eigen situatie. Het is ook mogelijk deel te nemen zonder de cursus Schrijven zonder pen 1.

Inschrijven kan via onze agenda.